گزارش «Sports for People and Planet» از سوی مجمع جهانی اقتصاد (WEF) در ۲۵ دی‌ماه ۱۴۰۴ (۱۵ ژانویه ۲۰۲۶) منتشر شد.

مجمع جهانی اقتصاد در گزارش ورزش برای همه مردم و سیاره «Sports for People and Planet 2026» را با همکاری الیور وایمن، آینده ورزش را نه فقط به‌عنوان یک صنعت اقتصادی، بلکه به‌عنوان ابزاری برای ارتقای سلامت انسان، پایداری محیط‌زیست و توسعه اجتماعی بررسی می‌کند.

 ورزش برای مردم و سیاره؛ مسیر آینده ورزش پایدار:

ورزش؛ پیوندی میان سلامت انسان و سلامت سیاره

ورزش سال‌هاست به‌عنوان ابزاری برای ارتقای سلامت شناخته می‌شود، اما گزارش جدید مجمع جهانی اقتصاد نشان می‌دهد ظرفیت واقعی ورزش بسیار فراتر از پیشگیری از بیماری‌هاست. به اعتقاد نویسندگان این گزارش، ورزش می‌تواند هم‌زمان سلامت انسان، پایداری محیط‌زیست، رشد اقتصادی و همبستگی اجتماعی را تقویت کند.

بر اساس این گزارش، توسعه ورزش باید به‌عنوان یک سیاست عمومی و سرمایه‌گذاری بلندمدت در نظر گرفته شود، نه صرفاً فعالیتی تفریحی یا رقابتی.

ورزش؛ سلاحی مؤثر در برابر بیماری‌های غیرواگیر

گزارش تأکید می‌کند کم‌تحرکی یکی از مهم‌ترین عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر مانند بیماری‌های قلبی–عروقی، دیابت نوع ۲، چاقی، برخی سرطان‌ها و اختلالات روان است. افزایش مشارکت مردم در فعالیت بدنی منظم می‌تواند بار بیماری‌ها را کاهش داده، کیفیت زندگی را بهبود بخشد و هزینه‌های درمانی را برای خانواده‌ها و نظام سلامت کاهش دهد.

سلامت روان؛ یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ورزش

یکی از محورهای اصلی گزارش، نقش ورزش در ارتقای سلامت روان است. فعالیت بدنی منظم با کاهش استرس، اضطراب و افسردگی، افزایش اعتمادبه‌نفس، بهبود عملکرد شناختی و تقویت ارتباطات اجتماعی همراه است. این مزایا در کودکان، نوجوانان، سالمندان و حتی افراد دارای بیماری‌های مزمن نیز مشاهده شده است.

ورزش و محیط‌ زیست؛ رابطه‌ای دوطرفه

مجمع جهانی اقتصاد تأکید می‌کند تغییرات اقلیمی بر فعالیت‌های ورزشی اثرگذار است؛ از افزایش دمای هوا گرفته تا آلودگی هوا، خشکسالی و وقوع پدیده‌های حدی که سلامت ورزشکاران و امکان برگزاری رویدادهای ورزشی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در مقابل، صنعت ورزش نیز مسئولیت دارد ردپای زیست‌محیطی خود را کاهش دهد. استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در اماکن ورزشی، مدیریت پسماند، کاهش مصرف پلاستیک، صرفه‌جویی در مصرف آب، طراحی زیرساخت‌های سبز و توسعه حمل‌ونقل پاک برای تماشاگران و ورزشکاران از مهم‌ترین راهکارهای پیشنهادی گزارش است.

ورزش؛ محرک توسعه اقتصادی

گزارش نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری در ورزش می‌تواند اشتغال ایجاد کند، گردشگری ورزشی را توسعه دهد، نوآوری را افزایش دهد و فرصت‌های جدیدی برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط فراهم کند. همچنین توسعه زیرساخت‌های ورزشی شهری، علاوه بر افزایش فعالیت بدنی، به ارتقای کیفیت زندگی و رونق اقتصادی مناطق کمک می‌کند.

عدالت در دسترسی به ورزش

یکی از پیام‌های کلیدی گزارش، لزوم فراهم کردن فرصت برابر برای مشارکت همه گروه‌های جامعه در فعالیت‌های ورزشی است. کودکان، زنان، سالمندان، افراد دارای معلولیت و اقشار کم‌برخوردار باید به امکانات ورزشی ایمن، مقرون‌به‌صرفه و در دسترس دسترسی داشته باشند. نویسندگان تأکید می‌کنند نابرابری در دسترسی به ورزش، به نابرابری در سلامت نیز منجر خواهد شد.

فناوری و آینده ورزش

گزارش به نقش فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، ابزارهای پوشیدنی، تحلیل داده‌ها و سامانه‌های دیجیتال در پایش فعالیت بدنی، پیشگیری از آسیب‌ها، بهبود عملکرد ورزشکاران و افزایش مشارکت عمومی اشاره می‌کند. به اعتقاد نویسندگان، تحول دیجیتال می‌تواند ورزش را اثربخش‌تر، ایمن‌تر و در دسترس‌تر کند.

توصیه‌های کلیدی گزارش

مجمع جهانی اقتصاد از دولت‌ها، شهرداری‌ها، بخش خصوصی، فدراسیون‌های ورزشی و نظام‌های سلامت می‌خواهد که:

• ورزش را به یکی از اولویت‌های سیاست‌گذاری سلامت عمومی تبدیل کنند.
• سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های ورزشی پایدار و دوستدار محیط‌زیست را افزایش دهند.
• فعالیت بدنی را در مدارس، محیط‌های کاری و فضاهای عمومی گسترش دهند.
• از فناوری برای توسعه ورزش همگانی و پایش سلامت استفاده کنند.
• عدالت در دسترسی به امکانات ورزشی را به‌عنوان یکی از اصول توسعه پایدار مدنظر قرار دهند.
• پیامدهای سلامت و زیست‌محیطی برنامه‌های ورزشی را به‌طور مستمر ارزیابی کنند.

گزارش «Sports for People and Planet» این پیام روشن را مطرح می‌کند که ورزش تنها ابزاری برای کسب مدال یا افزایش آمادگی جسمانی نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری بر ورزش، سرمایه‌گذاری بر سلامت انسان، حفاظت از محیط‌زیست، توسعه اقتصادی و افزایش تاب‌آوری جوامع است. دستیابی به جامعه‌ای سالم‌تر و آینده‌ای پایدار، مستلزم آن است که ورزش در کانون سیاست‌های سلامت، آموزش، شهرسازی و توسعه پایدار قرار گیرد. ورزش در قرن ۲۱ فراتر از رقابت و سرگرمی است؛ یک نیروی جهانی برای سلامت، اقتصاد، انسجام اجتماعی و حفاظت از محیط‌زیست محسوب می‌شود. اقتصاد جهانی ورزش اکنون حدود ۲.۳ تریلیون دلار ارزش دارد و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰ به ۸.۸ تریلیون دلار برسد؛ اما این رشد در صورت بی‌توجهی به کم‌تحرکی، تغییرات اقلیمی و تخریب طبیعت با تهدید جدی مواجه خواهد شد. آینده ورزش باید هم‌زمان برای مردم سالم‌تر و سیاره پایدارتر طراحی شود.
سه مسیر تحول‌آفرین آینده ورزش:
۱. مدیریت مسئولانه منابع
کاهش ردپای کربنی رویدادهای ورزشی
استفاده از زیرساخت‌های سبز
کاهش مصرف آب، انرژی و تولید زباله

۲. قرار دادن ورزش در قلب شهرها
توسعه فضاهای عمومی فعال
ترویج ورزش همگانی و سبک زندگی فعال
تبدیل شهرها به محیط‌های دوستدار سلامت

۳. سرمایه‌گذاری هدفمند و مسئولانه
هدایت سرمایه‌ها به سمت بهداشت عمومی، ورزش زنان، جوانان و جوامع محروم
پیوند ورزش با اهداف توسعه پایدار

پیام‌های راهبردی:
✅ ورزش یکی از قدرتمندترین ابزارهای پیشگیری از بیماری‌های ناشی از کم‌تحرکی است.
✅ سرمایه‌گذاری در ورزش، سرمایه‌گذاری در سلامت، بهره‌وری اقتصادی و سرمایه اجتماعی است.
✅ مدل آینده ورزش باید از «قهرمان‌محوری صرف» به سمت مردم‌محوری، فراگیری و پایداری حرکت کند.
✅ دولت‌ها، بخش خصوصی، سازمان‌های ورزشی و جوامع محلی باید یک زیست بوم مشترک برای ورزش پایدار ایجاد کنند.

✅چشم‌انداز ۲۰۵۰:
ورزش آینده، صنعتی خواهد بود که هم‌زمان:
🌱 از محیط‌زیست محافظت می‌کند
❤️ سلامت انسان‌ها را ارتقا می‌دهد
🤝 جوامع را متحد می‌سازد
💰 اقتصاد پایدار ایجاد می‌کند

منبع اصلی